اصفهان، شهر پرنده ها

 اصفهانی ها خاطره تلخ خشک شدن کامل زنده رود زیبا را در سال 1380 به خاطر دارند ( هر چند امسال  شاید  آن خاطره تلخ را باز تجربه کنیم ). زنده رود ، عجب اسم با مسمایی  . واقعاً زندگی در این شهر مدیون این رود سخاوتمند است و ما اصفهانی ها این را در سال 1380 دریافتیم. گاهی خورشید باید از ما رو بپوشاند تا قدر آن را بدانیم و زنده رود چنان کرد ( هر چند با فاضلابهایی که به این رود می ریزد زنده رود حیات بخش دیگر بیشتر موجب بیماری و بلاست  نه برکت و شفا، اما شماتت بر ماست نه زنده رود که باز تاب می آورد ).

 این بار نیز زنده رود باز هدیه ای به اصفهانی ها داده که برای دیدین آن نیاز به دقت دارید. بیشه هایی  از قدیم الایام  در اطراف زنده رود بود است.  که آن هم به همت بزرگ مردی همچون شیخ بهایی بوده است ، که محدوده زنده رود را در سیصد و اندی سال پیش مشخص کرد. وگر نه ، آدمهای امروز دیگر نه حریمی باقی میگذاشتند و نه حرمتی . این بیشه ها در دهه های اخیر به بوستان های شهری بدل شده اند که میزبان پرنده های مختلفی هستند. فضای نسبتاً وسیع بوستانها و آرامش محیط در کنار آب زنده رود چنان پرنده های متفاوتی را جذب خود کرده که حتی در دل خود شهر هم میتوان به یک تور   Bird-watching  ( مشاهده پرندگان، که در کشور های اروپایی یکی از موارد اکو توریزم است) رفت. در زمستان میتوان مردم عادی را دید که با کناره نان و پفک از اردک ها و کاکایی ها پذیرایی میکنند. که خود موجب علاقه و توجه مردم به این پرندگان شده است.

 شاید در بسیاری از مناطق دیگر ایران بتوان گونه های بیشتری در یک جا دید اما،  در مرکز شهر این تعداد پرنده را دیدن، مختص اصفهان است. از انواع پرنده های آبزی گرفته تا گنجشک سانان و انواع دیگر را میتوانید در یک پیاده روی یک ساعته و با صرف کمی دقت و حوصله ببینید. بویژه  در ابتدای فصل بهار. چون در این فصل هنوز بسیاری از پرندگانی که زمستان را در اصفهان سپری کرده اند مهاجرت نکرده اند و پرندگانی که میخواهند تابستان را در اصفهان بگذرانند تازه رسیده اند و مشغول لانه سازی هستند. در چند سال گذشته شهرداری در نقاطی از این بوستان ها لانه هایی در بالای درختان تعبیه کرده است که آن هم به نوبه خود به جذب پرنده ها کمک کرده است ( البته کم است و باید بیشتر شود) . در باغ گلها و نزدیکی پل چوبی ( پل جویی) میتوان این لانه ها را دید. اما بهترین جا برای دیدن پرندگان غیر آبزی همان باغ گلها است . در این محدوده از پارک حصاری کشیده شده و فضای داخلی آن به پرورش و نمایش انواع گل و گیاه اختصاص داده شده است.برای ورود به آن باید بلیط تهیه کرد و این امر موجب شده است که این قسمت از پارک به نسبت بقیه مناطق آرامتر و امن تر باشد. من شخصاً پرندگانی از جمله سار، بلبل، انواع سهره ، انواع توکا، ماهی خورک ، بلبل خرما، انواع زرده پر و..... را در آن حوالی دیده ام.

در زمستان انواع پرندگان آبزی در رودخانه به سر میبرند، که بهترین جا برای دیدن آنها به شرح زیر است.

اردک کله سبز و کاکایی سر سیاه ، تمامی نقاط رود (به وفور)

ماهی خورک معمولی ، پل بزرگمهر ،نزدیک باغ گلها

کاکایی بزرگ، بین پل خاجو و پل فردوسی ( به ندرت)           

اردک گیلار و چنگر ، پل فردوسی نزدیک جزیره بازی کودکان ( عقیق سابق)

انواع حواصیل ( شب، خاکستری ، سفید ، ارغوانی و گاو چرانک) ، سی و سه پل ( اغلب در تابستان)

اردک ارده ای، بین پل فلزی و  پل مارنان

برخی از پرنگان نیز که نیاز به محیط آرامتری دارند را میتوان در

انواع دارکوب و چند نوع پرنده شکاری ،  دانشگاه اصفهان

کبک و تیهو و نوعی زرده پر ، کوه صفحه

در فصل زمستان نیز تعدادی از پرنده هایی که در ارتفاعات به سر میبرند از سرما به شهر پناه می آورند از جمله، زاغ نوک زرد و نوک سرخ ، غراب و....

و در نزدیکی شهرک خودمان ( روشن شهر)

عقاب تالابی، باز ، دلیجه ، سهره خاکی ، زنبور خار و.......